De vergeten soldaten...............

In de vroege morgen van 10 mei 1940, liggen Pieter Walraeven  en  Harie Custers bewapend in de verdedigingswerken,  die zijn opgeworpen ter verdediging van de Sluis in Born.

                                                                              

                              De Sluis te Born

 

Kogels en granaten vliegen hun om de oren,  maar 1 e Luitenant H. Bekkering  belast met de verdediging van de Sluis,  wil van geen wijken weten.
 

 

Pas na enkele uren, als blijkt dat de Duitse overmacht te groot is, geeft de Luitenant het grootste deel van zijn manschappen het bevel, zich terug te trekken richting Maas.

Een man of acht blijven achter,  om al schietend  de terug tocht voor de andere manschappen  te dekken.

 

Met ware doodsverachting zet dit handje vol soldaten de strijd verder, totdat  zij tenslotte door de Duitse vijand overspoeld worden.

 

De Nederlandse soldaten capituleren, maar voor twee soldaten komt de witte vlag te laat, Pieter Walraeven  uit Maastricht sneuvelt, enkele dagen later bezwijkt ook Harie Custers uit Einighausen aan zijn verwondingen.

 

 

Pieter Walraeven, in zijn dagelijks leven, ontwerper van serviesgoed bij Mosa in Maastricht, laat zijn vrouw en  zoontje Piet van 8 jaar achter.   

                                                                           

        Op de foto hier boven Pieter Walraeven met zijn echtgenote Maria Barbara Thans en hun zoontje Piet.
                                                      
                       het gedachtenisprentje van Pieter                      het gedachtenisprentje van Harie
                                                                                               
     het graf van Pieter te Maastricht                       het graf van Harie te Rhenen
Pieter is begraven op de  Gemeentelijke Begraafplaats aan de Tongerseweg te Maastricht en Harie op het Ereveld  "de Grebbeberg"   te Rheden.
                                                      

 

Hoe kan het dat Pieter & Harie, die in 1948 postuum  van de toenmalige Koningin Wilhelmina een bronzen erekruis ontvingen, in Born nooit een gedenkteken kregen ?

                                                                                               Ereteken Orde en Vrede in brons

Waarschijnlijker is echter dat de soldaten Pieter Walraeven & Harie Custers gewoon op een of andere manier vergeten zijn, en  er in Born en omgeving niemand  opgestaan is om zich sterk te maken, om ook voor deze helden een herdenkingsmonument  te plaatsen.

                                                                                          

Maar in 2005 is daar verandering in gekomen, en werd het Monument voor Pieter Walraeven & Harie Custers onthult. (zie de foto hier onder )

                                   De onthulling van het Monument

                                                                                                           

 

                                 het gedachtenismonument bij de Sluis te Born

                                       Na 65 jaar, is er dan toch een herdenkingsmonument voor Pieter & Harie !

 

                                                      

                                                                                               

 Hier onder een verhaal dat zoon Piet Walraeven heeft geschreven voor de onthulling van het monument, dat hij als overdenking heeft gemaakt, als aandenken aan zijn Vader en Moeder.

                                                                                                          

Wat is het mooi om na 65 jaar te vernemen dat een lang gekoesterde wens in vervulling zal gaan, om je vader te eren.

Pieter Leonardus Walraeven werd geboren te Amsterdam op 30-1-1909 hij trouwde met Maria Barbara Thans geb.13-2-1908  te Heer op 11–10-1930. Op 21-9-1931 werd de zoon uit dit huwelijk geboren Pieter Hubertus Walraeven. Zelf genoot ik een vrolijke jeugd en mijn ouders deden hun best mij een goed en gezellig leven te geven. Alles werd gedaan om het gezin liefde vol te koesteren. Onbewust werden in het gezin meerdere malen afscheid genomen van elkaar omdat mijn vader werd opgeroepen om zijn plicht als militair te doen. De eerste keer rond 1938 werd de standplaats Borgharen lekker heel kort bij huis.

Maar Augustus 1939 verrichte hij dienstplicht een stukje verder van huis n.l. te Born. Als soldaat telegrafist verzorgde hij de verbindingen tussen de forten langs en aan het Juliana kanaal. Deze taak blijkt op dit ogenblik voor iedereen uitvoerbaar. Op alle plekken van onze omgeving staat er wel iemand het laatste nieuws te vertellen. Mijn moeder en ik bleken het goed met elkaar te vinden ofschoon zij het verblijf van haar echtgenoot in de bunkers te Born maar heel erg eng en beangstigend aanvaarde. Wij kregen veel ansichtkaarten van mijn vader ( porto vrij ) thuis gestuurd, waarin altijd de spanning en dreiging van de op stapel staande oorlog  werd omschreven. Een heel enkele keer vertelde mijn moeder, het is toch jammer dat Pieter er niet is want zijn studie om zich verder te bekwamen in het ontwerpen van modellen, kwam zeer zeker in de knel. En de Mosa waar hij werkte moest het doen zonder een bekwaam medewerker die altijd zijn uiterste best deed om iets nieuws te bedenken in het vervaardigen van porselein, in die tijd begeerd door iedereen. Hij deed zijn uiterste best om een goed loon mee naar huis te brengen maar in die tijd moest men hard en lang werken om een gezin te onderhouden.

Ofschoon ons gezin maar drie mensen groot was moest er ook aan de toekomst worden gedacht. En daarom deed mijn vader in zijn vrije tijd nog diverse kleine zelfstandige zaakjes, hij verkocht worst en sigaren aan liefhebbers zoals slagers en winkels.Met dit beetje extra geld beleefden wij op vrije dagen heerlijke uitstapjes. Mijn vader die zijn tweede huis had ontdekt bij de Fam. Hamers te Grevenbicht, die een café met zaal exploiteerden langs de dijk van de Maas en onderlangs de beek. Indien moeder en ik op bezoek kwamen werden wij als zijnde de eigen kinderen begroet met veel vlaai en koffie. En als Maastrichtenaar vergeet je dit nooit. De “zoete inval” waar vele militairen in de zaal op strozakken sliepen is helaas in vergetelheid geraakt. Bij mijn bezoeken aan Grevenbicht bleek elk fietstochtje een hindernis race te zijn om maar niet in de “koe-flatten” te rijden die er rijkelijk aanwezig waren omdat elk van de inwoners enkele koeien liet grazen op de uiterwaarde langs de Maas. En deze tegen melktijd elk zijn eigen weg naar de stal  terug vonden. Wat waren er een vliegjes die je teisterden als je door de straten fietsten. Natuurlijk het voedsel lag op straat tussen de keien en het grind, goede bestrating kwam later. De “gastvrijheid” van moeder Hamers kwam snel te einde want de dreiging tot oorlog werd merkbaar. ( troepen verplaatsingen door de Duitsers)

Diverse soldaten van 1-ll-37RI namen standplaats bij de sluis te Born in het terugpomp station. In deze stinkende pompen werkplaats moesten de dienstplichtige militairen zich zien te vermaken met lezen en liggen op de strozakken en denken wat komt er op ons af !

Op 9 Mei 1940 bleek mijn vader even van zijn plichten te zijn ontheven en daarom verscheen hij per  fiets nog even bij ons thuis om te vertellen dat alles wel goed zou komen omdat Nederland niet voor de oorlog wilde kiezen.

De sluis moest kost wat kost verdedigd worden want bij vernietiging had het geen zin het kanaal te verdedigen omdat het hoger gelegen kanaalvak zou leeglopen. Met het gevoel van dienst betrachting vertrok mijn vader richting sluis Born. Naar later bleek voor de laatste keer. Mijn moeder en de buren hadden aangedrongen te blijven maar uit plicht vertrok hij in de  late avond naar zijn onderdeel, waar op dat moment de spanning hoog bleek te zijn. De vijand stond aan de grens en men had al enkele “nep”soldaten gevangen genomen die met motoren en zijspan de grens waren over gekomen, verkleed als Nederlands militair. Na een spannende nacht waarbij mijn vader de tijd kreeg om een kaartje naar zijn naaste familie te schrijven en waar hij verwoorde “het is echt spannend “. In de morgen van 10 Mei 1940 verschenen de vijandelijke troepen bij het kanaal die met zware wapens onze troepen snel wisten te overmeesteren. Het  aanvallen van de Duitsers ging beslist niet zonder verliezen want het handje vol Nederlandse “helden “ die hebben zich verzet met lichte  mitrailleurs en weinig kogels tot het uiterste. Luitenant Bekkering heeft toen het bevel gegeven terug te trekken.

Mijn vader Pieter is toen vrijwillig een versperring gaan aanbrengen om de vijand de doortocht te verhinderen met de woorden “ik zal ze nog even tegen houden “. Helaas deze daad heeft hij moeten bekopen met de dood hij werd geraakt aan zijn hoofd en ter plekke overleden. Om 8 uur in de morgen. (10 uur eerder was hij bij vrouw en kind ) Deze helden daad bleek grote gevolgen voor ons kleine gezin. Mijn Opa nam ons mee naar zijn eigen woning te Limmel waar wij met 17 mensen vier kamers bewoonden. De oorlog hebben wij samen beleeft als een strijd om te overleven mijn moeder ( naar later bleek ) heeft dit geestelijk nooit kunnen aanvaarden. Nooit heeft zij een woord kunnen praten over het verdriet dat de Duitsers ons hadden aangedaan om een mooi gezin met zoveel toekomst in de vernieling te helpen. ( Wil er verder niet op ingaan !)

Wat ik zelf misschien als kind gemist heb zal ik niet hebben  meegekregen maar wel moest  ik alles zien uit te vinden hoe plak je de band van je fiets, hoe krijg ik een spijker die krom is weer recht ? Hoe moet je aan eten komen als er geen geld voorhanden is ?

Mijn vader bleek wel een held volgens vriendjes. die hadden wel aan elke hand een ouder. Een bescheiden pensioen viel mijn moeder ten deel Fl. 500,= per jaar. Gelukkig hadden wij ook nog goede buren die wel eens iets over de draad hebben gezet. Deze buren waren bij de N.S.B. misschien schaamden zij zich voor het verlies van de buurvrouw,die haar man had verloren. Dit hebben wij nooit kunnen achterhalen want ze zijn vertrokken op het einde van de oorlog en nooit meer gezien. Zo moeten wij allemaal ervaren dat vijanden ook soms vrienden kunnen zijn !

Ons gezin bleek gebroken want het is nooit meer geworden zoals voor 1940. Mijn moeder haar hart bleek niet meer de juiste plaats in haar lichaam te hebben, NOOIT heeftzij iets verteld over haar verlies en de liefde voor haar man, op 9-2-1980 is zij overleden.In de oorlogsjaren wilde zij kosten wat kost mij beschermen want dit was haar vlees en bloed.

Nu kan ik met veel trots langs de sluis te Born komen en even stil staan bij het monument ter nagedachtenis aan mijn vader Pieter Walraeven en zijn dienstmakker  Harie Custers die allebei in gedachte als de helden van toen worden gezien.

Piet Walraeven

                                                      
Met dank aan Piet Walraeven.(Zoon)

 © bidprentjesbank